تفاوت جوشکاری Mig & Tig
جوشکاری Mig
میگ (MIG) از کلمات فلز و گاز خنثی (MIG – Metal Inert Gas)متشکل است و نام فنی این گازها عبارتند از گاز بی اثر فلزیکه در کلمه (MIG) مخفف شده است و تبدیل به اصطلاح رایج این روش جوشکاری شده. جوشکاری MIG یک فرایند بسیار ساده و آسان است. به طوری که از جوش MIG به عنوان یک سری کاری یا جوشکاری مداوم استفاده می شود و نیاز به دقت بسیار و یا رعایت ظرافت در کار نیست.تمیزی در جوشکاری میگ از اهمیت نسبی برخوردار است و هدف بیشتر انجام فرایند جوش میباشد.
یک جوشکار MIG با استفاده یک دستگاه جوشکاری و سیم جوشکاری که توسط ذوب کردن دو پایه و فلزات اصلی را به هم جوش می دهد و می توانید انواع مواد مانند فولاد خفیف، فولاد ضد زنگ و آلومینیوم و ورق های فلزی را از ضخامت کم تا زیاد را جوش دهید.
جوشکاری Tig
تیگ (TIG) نیز از کلمات تیگ و گاز خنثی (TIG – Tungsten Inert Gas)تشکیل شده است که این نام گرفته شده از گاز بی اثر یعنی گاز تنگستن (TIG)می باشد. یکی از تخصصی ترین و متنوع ترین حالت جوشکاری در دنیا جوشکاری TIG یا آرگون است یادگیری نحوه جوش تیگ پروسه تخصصی تری نسبت به میگ دارد و با یکدیگر قابل مقایسه نیستند.از TIG معمولا برای جوشهای نقطه ای ، خاص و در جاهایی که جوش بسیار تمیز مورد نیاز است استفاده می گردد اما در هر دو از قوس الکتریکی برای ساخت جوش استفاده می کنند.یک جوشکار تیگ باید دقت و تمرکز بیشتری را بکار گیرد و با تبحر لازم این کار را انجام دهد.به عبارتی جوشکاری TIG معمولا برای مواد نازک تر مورد استفاده قرار می گیرد. اقلامی که با این فرآیند ساخته می شوند شامل چیزهایی هستند مانند سینک ظرفشویی و جعبه ابزار ، صنایع هوایی.
اما به طور کلی جوشکاری تیگ به علت تخصصی بودن و جوش دادن هر نوع از فلز و یکی نبودن فلزات در جوش به هم با هر قطری کاربردی باشد که این ها در جوشکاری میگ غیر ممکن است. در این حالت از جوشکاری شما نیاز به یک دستگاه مولد برق AC یا DC در برخی حالت های جوشکاری هردو را ساپورت کند نیاز دارید و به تورچ جوشکاری آرگون ،تنگستن ، کپسول آرگون ، رگلاتور و مقداری شلنگ دوقلو نیاز دارید.
جوشکاری تنگستن باعث ایجاد قوس الکتریکی می شود و برای هر آلیاژ یا فلزی یک تنگستن مخصوص موجود است که رنگهای آن عبارتند از :
1ـ تنگستن قرمز
2ـ تنگستن طلایی
جوشکاری تیگ با تنگستن قرمز
نوع قرمز تنگستن به علت داشتن رادیو اکتیو سرطان زا میباشد و در حال حاضر در هیچ جا تولید نمی شود ولی متاسفانه در ایران هنوز به صورت گسترده ای مورد استفاده قرار می گیرد . علت استفاده بیش از حد از این تنگستن این است که چون قیمت این رنگ از تنگستن از سایرین ارزان تر است بیشترین آمار مصرف را دارد.دیگر تنگستن ها مانند تنگستن طلایی هم وجود دارد اما تقریبا همه آلیاژ ها و فلزات را می توان با این نوع از تنگستن قرمز جوشکاری نمود و مورد استفاده جوشکاران قرار گیرد . علت دیگر آن قوس بسیار خوب و راحت است.به طوری که یک فردی که جوشکاری آرگون را به خوبی وارد نیست هم می تواند به راحتی با این تگستن قوس الکتریکی را برقرار کند .
فلزات و آلیاژ هایی که می توان با این نوع از تنگستن جوشکاری نمود عبارتند از :
1ـ آهن
2ـ استیل
3ـ تیتانیوم
4ـ مس
فرایند جوشکاری با الکترود تنگستن (GTAW – TIG)
در فرایند جوشکاری قوس الکتریکی بر روی الکترود غیرمصرفی تنگستن با محافظت گاز (Gas Metal Arc Welding – GTAW) که با نام های جوشکاری با الکترود تنگستن، جوشکاری تنگستنی با گاز محافظ خنثی (Tungsten Inert Gas – TIG)، جوشکاری تنگستن – گاز، جوشکاری تیگ و در ایران جوشکاری آرگون نیز شناخته می شود، قوس الکتریکی بین الکترود غیرمصرفی و فلز پایه ایجاد شده و دمای حاصل از آن موجب ذوب و اتصال قطعات خواهد شد.
الکترود مورد استفاده در این فرایند اغلب از جنس آلیاژ تنگستن بوده و حوضچه مذاب توسط گازی خنثی مانند آرگون و یا هلیم محافظت می شود. در این فرایند امکان استفاده از ماده مصرفی (Consumable) با جنسی مشابه فلز پایه امکان پذیر بوده که به افزایش نرخ رسوب و کنترل ترکیب شیمیایی فلز جوش منجر می گردد.
متاسفانه این فرایند دارای سرعت جوشکاری پایینی است. لذا از آن جایی که هزینه جوشکاری تابع زمان آن بوده و زمان جوشکاری نیز با سرعت آن نسبت عکس دارد، پس می توان نتیجه گرفت که این فرایند یکی از گران ترین فرایند های جوشکاری می باشد که داده های عملیاتی نیز این امر را تایید می کنند.
این فرایند برای جوشکاری فولادهای زنگ نزن و نیز آلیاژهای آلومینیم و مس با ضخامت هایی در بازه 1.6 تا 3.2 میلی متر مناسب بوده و گاه به منظور ایجاد پاس ریشه در ورق ها یا لوله هایی با ضخامت زیاد به کار برده می شود.
— مزيت های فرایند جوشکاری با الکترود تنگستن (TIG یا GTAW)
- ظاهر ممتاز فلز جوش
- عدم نیاز به تميزكاری پس از جوشکاری
- امکان عالی جهت كنترل جوش
- مناسب برای پاس ريشه
- کیفیت قابل ملاحظه
- امکان جوشکاری با استفاده یا بدون استفاده از ماده مصرفی
— محدودیت های فرایند جوشکاری با الکترود تنگستن (TIG یا GTAW)
- تجهیزات پیچیده و گران در مقایسه با فرایند الکترود دستی
- نرخ رسوب و سرعت جوشکاری کمتر
- هزینه بالاتر نسبت به اغلب فرایندهای جوشکاری
- حساسيت فراوان نسبت به آلودگی فلز پایه و مصرفی
الکترودهای تنگستن
در فرایند جوشکاری تیگ (TIG) انتخاب صحیح قطر الکترود، بستگی کامل به شدت و نوع جریان مورد استفاده دارد. الکترودهای تنگستن اغلب در قطرهای 0.25 تا 6.35 میلی متر و طول 76 تا 610 میلی متر ساخته می شوند. الکترودهای تنگستن خالص نسبت به سایر الکترودها ارزان تر بوده، ظرفیت حمل جریان الکتریکی کمتری دارند، عمر آن ها کوتاهتر بوده و تنها قابل استفاده با جریان متناوب (AC) می باشند. از این الکترودها در مواردی که حساسیت کار کمتر است، استفاده می شود. اگر از الکترودهای تنگستن خالص در شدت جریان های بالاتر از مقادیر معینی استفاده شود، نرخ مصرف تدریجی آنها افزایش خواهد یافت.
الکترودهای تنگستن توریم دار، ظرفیت حمل الکتریسیته بالاتری داشته و دارای عمر طولانی تری هستند. شروع قوس با این الکترودها راحت تر بوده و ثبات قوس بیشتری ایجاد می کنند. از این الکترودها اغلب در جریان مستقیم (DC) استفاده می شود.
الکترودهای زیرکونیوم دار بهترین نوع الکترود برای جوشکاری آلومینیوم و منیزیم هستند. این الکترودها مزایای هر دو نوع الکترود قبلی را دارا بوده و زمانی که از این الکترودها با جریان متناوب (AC) استفاده می شود. پایداری قوس به همراه ظرفیت حمل جریان الکتریکی و شروع قوس مناسب را به طور همزمان فراهم می آورند.
ترکیب شیمیایی الکترودهای تنگستن
الکترودهای تنگستنی که در فرایند جوشکاری تیگ (TIG یا GTAW) به کار برده می شوند، در گروه الکترودهای ذوب نشدنی قرار گرفته و مطابق استاندارد AWS A5.12 ترکیب شیمیایی آنها به صورت ذیل است:
- الکترود تنگستن خالص
- الکترود تنگستن – توریم (حاوی 1 تا 2 درصد اکسید توریم)
- الکترود تنگستن – زیرکونیم (حاوی 0.15 تا 0.4 درصد اکسید زیرکونیوم)
- الکترود تنگستن – لانتانیوم (حاوی 1 درصد اکسید لانتیوم)
- الکترود تنگستن – سریم (حاوی 2 درصد اکسید سریم)
رنگ بندی الکترود تنگستن
الکترودهای تنگستن دارای رنگ بندی ذیل هستند:
- سبز : الکترود تنگستن خالص (EWP)
- نارنجی : الکترود تنگستن با 2 درصد سریم (EWCE)
- سیاه : الکترود تنگستن با 1 درصد لانتانیوم (EWLA)
- زرد : الکترود تنگستن با 1 درصد توریم (EWTH)
- قرمز : الکترود تنگستن با 2 درصد توریم (EWTH)
- قهوهای : الکترود تنگستن با 1 درصد زیرکونیوم (EWZR)
- خاکستری : غیر از عناصر فوق (EWG)
سیم جوشکاری
انتخاب سیم جوش مناسب از مهمترین عوامل در کیفیت اتصال جوشی ایجاد شده می باشد. در ادامه سیم جوش های مورد استفاده در فرایند جوشکاری تیگ (TIG) مطابق با استاندارد انجمن جوشکاری امریکا (AWS) معرفی شده اند. برای هر گروه در انجمن جوشکاری امریکا (AWS) به میزان کافی درباره طریقه کاربرد، ترکیب شیمیایی، نوع جریان و مقدار آن، قطر سیم جوش و سایر موارد توضیح داده شده است. طول سیم جوش ها اغلب 61 سانتیمتر یا 91 سانتیمتر می باشد که برای دستگاه های نیمه خودکار (Semi-Automatic) و خودکار (Automatic) به صورت کلافی در دسترس می باشد.
- سیم جوش های مورد استفاده برای مس و آلیاژهای مس A5.7
- سیم جوش های مورد استفاده برای فولادهای کرم دار و کرم نیکل دار مقاوم به خوردگی A5.9
- سیم جوش های مورد استفاده برای آلومینیوم و آلیاژ آلومینیوم A5.10
- سیم جوش های مورد استفاده برای عملیات سطحی A5.13
- سیم جوش های مورد استفاده برای نیکل و آلیاژهای نیکل A5.14
- سیم جوش های مورد استفاده برای تیتانیوم و آلیاژهای تیتانیوم A5.16
- سیم جوش های مورد استفاده برای فولادهای کربنی A5.18
- سیم جوش های مورد استفاده برای آلیاژهای منیزیم A5.19
- سیم جوش های مورد استفاده برای آلیاژهای زیرکونیم A5.24
—– جمع بندی تفاوت جوشکاری میگ و تیگ —–
جوشکاری به روش میگ
- نام این نوع جوش از کلمات فلز و گاز خنثی ساخته شده
- سیم جوشکاری به عنوان الکترود و قطعه کار به عنوان الکترود دوم استفاده میگردد
- این فرآیند جوش قوس الکتریکی فلزی با گاز خنثی محافظت شده است
- سیم جوش بصورت مداوم و با سرعت بوسیله دستگاه تامین میشود
- منطقه جوشکاری با گاز خنثی که با فلز ترکیب نمی شود پر میکند
- جوش میگ می تواند فولاد معمولی ، استیل و آلومینیوم در ضخامتهای متفاوت جوش بدهد
- میگ به الکترود مصرف شدنی نیاز دارد
- سیم جوش از طریق حلقه های سیم نصب شده روی دستگاه باید تامین شود
- جریان الکتریکی DC با قطب معکوس استفاده می شود
- استفاده از فیلر(سیم جوش ) اجباری است
- جوشکاری میگ تا ۴۰ میلیمتر ضخامت را جوش دهد
جوشکاری به روش تیگ
- نام این نوع جوش از کلمات تنگستن و گاز خنثی ساخته شده
- تنگستن به عنوان الکترود مصرف نشدنی در این فرآیند نقش الکترود را ایفا میکند
- این فرایند جوش قوس اللکتریکی تنگستن و با گاز خنثی محافظت شده
- سیم جوشکاری در این فرآیند با دست و با سرعت کم تامین میگردد
- به طور مشخص مهره جوشکاری خوب و توانایی تغییر نفوذ جوشکاری با تغییر میزان جریان، دستیابی به جوش های محکم و صاف را بسیار آسان می کند.
- گاز محافظ برای جداسازی منطقه جوش از هوای محیط استفاده می شود
- جوش تیگ مورد استفاده در جوشکاری قطعاتی همچون سینک ظرفشویی ، جعبه ابزار و جوش لوله است
- الکترود تنگستن را درجوش تیگ مصرف نمیکنند
- بدون سیم جوشکاری نیز می توان جوشکاری کرد
- جریان الکتریکی DC و AC قابل استفاده است
- استفاده از سیم جوش اختیاری است
- حداکثر ضخامت جوشکاری 5 میلی متر است
- سرعت جوشکاری تیگ کمتر است